वटपौर्णिमा 2241

वटपौर्णिमा विवाहित स्त्रिया ज्येष्ठ पौर्णिमेला पाळतात, विशेषतः महाराष्ट्र, गोवा, गुजरात आणि कर्नाटकात. ज्या सावित्रीने आपल्या भक्तीने पतीला मृत्यूच्या तावडीतून परत मिळवले, तिचे स्मरण हा दिवस करतो.

ही कथा महाभारतात सांगितली आहे. राजा अश्वपती याची कन्या सावित्री हिने अंध, निर्वासित राजा द्युमत्सेन याचा पुत्र सत्यवान याला पती म्हणून निवडले, सत्यवानाचा एका वर्षाच्या आत मृत्यू होईल असा इशारा नारद मुनींनी दिल्यानंतरही. तो दिवस जवळ येऊ लागला तेव्हा तिने कठोर उपवास केला. वनात वडाच्या झाडाखाली सत्यवान कोसळला आणि यम त्याचे प्राण घेण्यासाठी आले, तेव्हा सावित्री त्यांच्या मागोमाग गेली. तिच्या बुद्धीने आणि दृढतेने यम इतके प्रसन्न झाले की त्यांनी तिला वर दिले, आणि शेवटी सत्यवानाचे प्राण परत केले.

स्त्रिया उपवास करतात, वडाच्या (वट) झाडाची पूजा करतात, त्याला प्रदक्षिणा घालताना खोडाभोवती सुताचा दोरा गुंडाळतात, फळे आणि फुले अर्पण करतात, आणि पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना करत सावित्रीची कथा ऐकतात.