वराह जयंती 2023

वराह जयंती भगवान विष्णूंच्या वराह अवतारात, म्हणजेच दशावतारांपैकी तिसऱ्या अवताराच्या प्रकटीकरणाचे स्मरण करते. पुराणांनुसार, जेव्हा हिरण्याक्ष राक्षसाने पृथ्वीला (भूदेवीला) विश्वसागराच्या तळाशी नेले, तेव्हा विष्णूंनी वराहाचे रूप धारण केले, हिरण्याक्षाचा वध केला, आणि आपल्या दाढांवर पृथ्वीला उचलून पुन्हा तिच्या जागी स्थापित केले. हा उत्सव भाद्रपद शुक्ल पक्षातील तृतीयेला येतो.

तारीख ठरवताना, दोन संभाव्य दिवसांपैकी कोणत्या दिवशी तृतीया अपराह्ण काळात (दुपारचा काळ, दिवसाच्या पाच समान भागांपैकी चौथा भाग) असते हे पाहिले जाते: तृतीया दुसऱ्या दिवशी अपराह्ण काळात असल्यास, किंवा दोन्हीपैकी कोणत्याच दिवशी नसल्यास, दुसरा दिवस प्राधान्याने घेतला जातो; फक्त पहिल्याच दिवशी अपराह्ण काळात तृतीया असल्यासच पहिला दिवस घेतला जातो.

वराह जयंती निर्णय, बहुतांश पंचांग निर्णयांप्रमाणेच, शतकानुशतके विविध संप्रदायांमध्ये काहीशा वेगळ्या पद्धतीने केला गेला आहे: येथे दाखवलेल्या पद्धतीपेक्षा आपल्या कुटुंबाची किंवा परंपरेची रीत वेगळी असल्यास कृपया तीच अनुसरावी.