પવિત્ર એકાદશી 2004

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને માહિષ્મતીના રાજા મહીજિતની કથા કહી, જે ન્યાયપૂર્વક રાજ્ય કરતા હતા છતાં તેમને પુત્ર ન હતો. દુઃખી રાજાએ પોતાના મંત્રીઓ અને પુરોહિતોને કારણ શોધવા કહ્યું. તેઓ વનમાં ગયા અને પૂર્વજન્મો જોઈ શકનાર પ્રાચીન ઋષિ લોમશને મળ્યા.

લોમશે જણાવ્યું કે પૂર્વજન્મમાં મહીજિત એક ગરીબ વેપારી હતા. જેઠ માસના એક ગરમ દિવસે થાકેલા અને તરસ્યા તેમણે પોતે પહેલાં પાણી પી શકે તે માટે એક તરસી ગાય અને તેના વાછરડાને તળાવ પાસેથી હાંકી કાઢ્યાં હતાં. તે કર્મને કારણે તેઓ પુત્ર વિનાના રહ્યા.

ઋષિએ પ્રજાને શ્રાવણ સુદ અગિયારસે ઉપવાસ કરીને તેનું પુણ્ય પોતાના રાજાને અર્પણ કરવા કહ્યું. તેમણે ભક્તિપૂર્વક તેમ કર્યું, રાણીએ થોડા જ સમયમાં ગર્ભ ધારણ કર્યો, અને એક ઉત્તમ પુત્રનો જન્મ થયો. આ વ્રત સંતાનના આશીર્વાદ અને શુદ્ધિ માટે પળાય છે, તેથી તેનું નામ પવિત્ર, એટલે કે શુદ્ધ કરનારી, છે.