ਲੋਹੜੀ 1949

ਲੋਹੜੀ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਮਾਘੀ) ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ। ਇਹ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਸਰਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ, ਦੇ ਪੱਕਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਧੂਣੀ ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਫ਼ਸਲ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਸਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਗੁੜ, ਰਿਉੜੀਆਂ, ਗੱਚਕ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲੇ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਹ ਭੇਟਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬੱਚੇ ਘਰ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਲੋਹੜੀ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿਠਾਈਆਂ ਤੇ ਸਿੱਕੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਦੀ ਗਾਥਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਨੂੰ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਭੰਗੜੇ ਅਤੇ ਗਿੱਧੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੋਹੜੀ ਖ਼ਾਸ ਚਾਅ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਧੂਣੀ ਉੱਤੇ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਮਾਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਇਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।