ਭੀਸ਼ਮ (ਜਯਾ) ਏਕਾਦਸ਼ੀ 1967

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਨੰਦਨ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਦੋਂ ਗੰਧਰਵ ਗਾਇਕ ਮਾਲਯਵਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਵਰਗੀ ਨਰਤਕੀ ਇਕੱਠੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਕੇ ਉਹ ਬੇਸੁਰਾ ਗਾਉਣ ਅਤੇ ਬੇਤਾਲਾ ਨੱਚਣ ਲੱਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਠੰਢੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭੁੱਖ, ਠੰਢ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਰਹੇ। ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹ ਇੰਨੇ ਦੁਖੀ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਖਾਧਾ, ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਬੈਠੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਉੱਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕੀਤਾ।

ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਯਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਮੁੜ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।